Κυφοπλαστική

Τα συμπιεστικά κατάγματα της σπονδυλικής στήλης μπορούν να προκαλέσουν εντονότατο πόνο στη μέση και κυφωτική παραμόρφωση της σπονδυλικής στήλης. Τα συμπτώματα μπορούν πολύ συχνά να αντιμετωπιστούν χωρίς επέμβαση. Αν η συντηρητική θεραπεία δε είναι αποτελεσματική υπάρχει η δυνατότητα σήμερα μιας ελάχιστα επεμβατικής μεθόδου, της κυφοπλαστικής.

Πως δρα η κυφοπλαστική στα συμπιεστικά κατάγματα

Το σπονδυλικό σώμα είναι το δυνατό, πρόσθιο κυλινδρικό μέρος του σπονδύλου, το οποίο παίζει σημαντικό ρόλο στην αντιμετώπιση των μεγάλων κάθετων φορτίων που δέχεται η σπονδυλική στήλη. Όταν το σπονδυλικό σώμα αδυνατίσει, όπως στην περίπτωση της οστεοπόρωσης, χάνει αυτήν την ικανότητα και είναι επιρρεπές σε συμπιεστικά κατάγματα. Ο πιο συχνός τύπος σπονδυλικών καταγμάτων είναι τα σφηνοειδή κατάγματα, κατά τα οποία έχουμε καθίζηση του πρόσθιου μέρους του σπονδυλικού σώματος κατά 15% σε σχέση με το φυσιολογικό ύψος.

Κατά την κυφοπλαστική τοποθετείται υπό ακτινολογική καθοδήγηση μέσω μιας πολύ μικρής τομής δέρματος μια βελόνα εντός του κατάγματος. Αφού τοποθετηθεί αυτή με ακρίβεια στο κατάλληλο σημείο, φουσκώνεται ένα μπαλόνι αργά αποκαθιστώντας το ύψος του σπονδύλου και δημιουργώντας μια κοιλότητα εντός αυτού. Κατόπιν εγχέεται οστικό τσιμέντο σε αυτήν τη νέα κοιλότητα, το οποίο πολύ γρήγορα σκληραίνει. Η διεργασία αυτή ενδυναμώνει και στερεοποιεί το σπόνδυλο ανακουφίζοντας συγχρόνως από τον πόνο.

Ενδείξεις

Τα περισσότερα συμπιεστικά κατάγματα των σπονδύλων θεραπεύονται αυτόματα και ο πόνος σταδιακά υποχωρεί. Στις περιπτώσεις όπου έχει διαπιστωθεί ακτινολογικά ένα συμπιεστικό κάταγμα και σημαντικός πόνος επιμένει για πάνω από δύο εβδομάδες παρά τη συντηρητική αγωγή, τότε μπορεί να συζητηθεί το ενδεχόμενο της κυφοπλαστικής εάν ισχύουν τα ακόλουθα:

  • Υπάρχει επιδείνωση του πόνου όταν εφαρμόζεται βάρος. Εάν ο πόνος στη μέση επιδεινώνεται όταν εφαρμόζονται κάθετα φορτία στη σπονδυλική στήλη, αποτελεί ένδειξη ότι το κάταγμα είναι πραγματικά η πηγή του πόνου και θα μπορούσε να αντιμετωπιστεί με κυφοπλαστική ή άλλες σπονδυλο-ενισχυτικές μεθόδους. Στοιχεία ότι κάθετα φορτία επιδεινώνουν τον πόνο αποτελούν ο αυξημένος πόνος κατά το σήκωμα και κουβάλημα βαριών αντικειμένων (ψώνια, βαλίτσες κλπ) καθώς και το σήκωμα και ξάπλωμα στο κρεβάτι. 
  • Ο πόνος δε συνοδεύεται από μυρμηγκιάσματα, μουδιάσματα, αδυναμία κάτω άκρων. Η κυφοπλαστική δε μπορεί να αναστρέψει νευρολογικά συμπτώματα που οφείλονται στην πίεση του μετατοπισμένου οστού πάνω στο νωτιαίο μυελό ή στα νεύρα. Σε αυτές τις περιπτώσεις πρέπει να συζητηθεί το ενδεχόμενο αποσυμπίεσης ή/και σπονδυλοδεσίας.
  • Καθίζηση σπονδύλου μεταξύ 30% και 70%. Σε περίπτωση καθίζησης κάτω από 30% είναι ίσως αρκετή η μέθοδος της σπονδυλοπλαστικής κατάτην οποία ενχέεται μόνο οστικό τσιμέντο χωρίς την παρεμβολή μπαλονιού. Η σταθεροποίηση του σπονδύλου χωρίς προσπάθεια αποκατάστασης του ύψους του είναι σε αυτές τις περιπτώσεις αρκετή. Σε περιπτώσεις καθίζησης πάνω από 70% θα πρέπει να συζητηθούν πιο εκτεταμένες επεμβάσεις.
  • Ηλικία κατάγματος κάτω των 3 μηνών. Τα κατάγματα ηλικίας άνω των τριών μηνών έχουν αρχίσει να πωρώνονται, οπότε είναι λιγότερο πιθανόν να επιτευχθεί η επιθυμητή αποκατάσταση του ύψους του σπονδύλου.

Περιγραφή επέμβασης

Μια τυπική κυφοπλαστική ακολουθεί τα εξής τυπικά βήματα:

  • Μετά την εισαγωγή της αναισθησίας (η επέμβαση μπορεί να διενεργηθεί είτε με γενική είτε με τοπική αναισθησία) ο ασθενής τοποθετείται σε πρηνή θέση (μπρούμητα) σε ειδικό κρεβάτι.
  • Μετά από ακτινολογική εντόπιση σε δύο επίπεδα γίνεται πολύ μικρή τομή δέρματος μέσω της οποίας περνά ένας λεπτός κυλινδρικός καθετήρας. Με τη συνεχή χρήση ακτινοσκόπησης προωθείται ο καθετήρας διαμέσου του αυχένα του σπονδύλου μέσα στο σπονδυλικό σώμα που υπέστη το κάταγμα.
  • Ένα ειδικό μπαλόνι προωθείται μέσω του καθετήρα εντός του σώματος του σπονδύλου, το οποίο φουσκώνει σταδιακά. Το εσωτερικό οστό συμπιέζεται, δημιουργείται μια κοιλότητα και αποκαθίσταται μέρος του χαμένου ύψους του σπονδύλου.
  • Το μπαλόνι απομακρύνεται. Με τη χρήση ειδικά σχεδιασμένων εργαλείων γεμίζεi η κοιλότητα με ένα ειδικό υλικό (PMMA, polymethylmethacrylate) που μοιάζει με τσιμέντο (“οστικό τσιμέντο”). Μετά την έγχυσή του το αρχικά μαλακό σαν οδοντόπαστα οστικό τσιμέντο σκληραίνει και σταθεροποιεί το σπόνδυλο. 

Ο ασθενής παρακολουθείται για μερικές ώρες μετά την επέμβαση. Αν δε διαπιστωθούν επιπλοκές κινητοποιείται και μπορεί να πάρει εξιτήριο την ίδια μέρα. Δεν επιτρέπεται η οδήγηση τόσο νωρίς μετά την επέμβαση. Για αυτό το λόγο πρέπει να υπάρξει φροντίδα για τη μετακίνηση του ασθενούς.

Μετά την επέμβαση

Η ανακούφιση από τον πόνο είναι άμεση σε αρκετούς ασθενείς. Σε άλλους μπορεί να χρειαστούν μια ή δύο μέρες. Οι ασθενείς μπορούν να γυρίσουν στις καθημερινές τους δραστηριότητες γρήγορα. Συνιστάται αποφυγή έντονης άσκησης ή άρσης βάρους για 6 εβδομάδες. Η οδήγηση επιτρέπεται 5-6 μέρες μετά την επέμβαση.

Επιπλοκές

Εκτός από τις επιπλοκές της γενικής χειρουργικής όπως επιμόλυνση, αιμορραγία ή αρνητική αντίδραση στην αναισθησία, μπορεί να παρουσιαστούν στην κυφοπλαστική ειδικά οι εξής κίνδυνοι:

  • Διαφυγή οστικού τσιμέντου. Μερικές φορές βλέπουμε διαφυγή οστικού τσιμέντου εκτός του σώματος του σπονδύλου. Το γεγονός αυτό όμως πολύ σπάνια προκαλεί επιπλοκές. Σε σύγκριση με τη σπονδυλοπλαστική, η κυφοπλαστική έχει μικρότερο κίνδυνο διαφυγής οστικού τσιμέντου αλλά δε φαίνεται να έχει μικρότερο κίνδυνο επιπλοκών.. Παρόλο που εγχέεται το τσιμέντο με μικρότερη πίεση στην κυφοπλαστική, η διαφυγή που συμβαίνει συχνότερα στη σπονδυλοπλαστική είναι πολύ μικρή και σπάνια προκαλεί συμπτώματα.
  • Παράλυση. Αυτή η σοβαρή αλλά πολύ σπάνια επιπλοκή μπορεί να συμβεί αν τραυματισθεί ο νωτιαίος μυελός ή οι νευρικές ρίζες. Για παράδειγμα μπορεί να συμβεί από την κακή τοποθέτηση ενός καθετήρα ή από μεγάλη διαφυγή οστικού τσιμέντου.
  • Ο πόνος παραμένει ή χειροτερεύει. Σε κάποιες περιπτώσεις η κυφοπλαστική αποτυγχάνει να ανακουφίσει από τον πόνο ή τον χειροτερεύει. Για παράδειγμα, εάν υπάρξει διαφυγή οστικού τσιμέντου μπορεί να ερεθιστεί μια νευρική ρίζα με αποτέλεσμα αυξημένο πόνο, μυρμηγκιάσματα ή μουδιάσματα.
  • Πνευμονική εμβολή. Αν υπάρξει διαφυγή οστικού τσιμέντου προς μια σπονδυλική φλέβα, αυτό μπορεί να μεταφερθεί προς τον πνεύμονα και να προκαλέσει πνευμονική εμβολή.
  • Αλλεργική αντίδραση στο οστικό τσιμέντο ή άλλους παράγοντες. Είναι δυνατόν να παρουσιαστεί αλλεργική αντίδραση σε κάποιους παράγοντες που χρησιμοποιούνται στην κυφοπλαστική όπως το οστικό τσιμέντο ή το διάλυμα που χρησιμοποιείται για να γίνει ορατό το μπαλόνι στις ακτινογραφίες.

Δεν είναι ακόμα γνωστό αν η διενέργεια κυφοπλαστικής σε ένα επίπεδο αυξάνει τελικά τον κίνδυνο κατάγματος σε διπλανά επίπεδα. Σε γενικές γραμμές, κάποιος που έχει υποστεί κάταγμα από οστεοπόρωση βρίσκεται ήδη σε αυξημένο κίνδυνο και για τα διπλανά επίπεδα. Αυτό ίσως εξηγεί γιατί κάποιοι ασθενείς παρουσιάζουν πάλι κατάγματα μετά από κυφοπλαστική.

Γενικές πληροφορίες

Αποτελεσματικότητα της κυφοπλαστικής

Η ιατρική βιβλιογραφία δείχνει ότι η κυφοπλαστική είναι αποτελεσματική στην αποκατάσταση του ύψους του σπονδύλου και στη θεραπεία του πόνου από σπονδυλικά συμπιεστικά κατάγματα. Σε σύγκριση με τη σπονδυλοπλαστική, η οποία μόνο σταθεροποιεί το σπόνδυλο χωρίς να αποκαθιστά το ύψος του, φαίνεται να παρουσιάζει τον ίδιο βαθμό ανακούφισης από τον πόνο με παρόμοιους κινδύνους (Sebaaly A, 2016; Stevenson M, 2014).

Κάποιες έρευνες έχουν διαπιστώσει ότι η κυφοπλαστική (και η σπονδυλοπλαστική) μπορεί να βοηθήσουν ηλικιωμένα άτομα με συμπιεστικά κατάγματα να ζήσουν περισσότερο. (Chen AT, 2013; Edidin AA, 2011). Μια πιθανή αιτία αποτελεί ίσως το γεγονός ότι σε σύγκριση με τη συντηρητική αγωγή, η κυφοπλαστική προσφέρει γρήγορα καλύτερη λειτουργικότητα και καλύτερη προστασία από μελλοντικές πτώσεις ή άλλες σοβαρές επιπλοκές.

Στόχοι της κυφοπλαστικής

Οι στόχοι της κυφοπλαστικής είναι:

  • Η αποκατάσταση μέρους του χαμένου ύψους του σπονδύλου
  • Η σταθεροποίηση του σπονδύλου που υπέστη το κάταγμα
  • Η ανακούφιση από τον πόνο

Προετοιμασία για κυφοπλαστική

Πριν από τη διενέργεια της κυφοπλαστικής συνιστάται η διακοπή χρήσης αλκοόλ και καπνού. Ειδικά το κάπνισμα μπορεί να εμποδίσει την επούλωση του οστού.

Περίπου μια εβδομάδα πριν την κυφοπλαστική θα πρέπει να γίνει διακοπή κάποιων φαρμάκων όπως τα μη στερινοειδή αντιφλεγμονώδη και τα φάρμακα που αραιώνουν το αίμα για να αποφευχθούν πιθανές επιπλοκές.

Ο ασθενής δεν πρέπει να φάει ή να πιει για 6 ώρες πριν από την επέμβαση.

Παράγοντες κινδύνου

Μερικοί παράγοντες που πιθανόν αυξάνουν τον κίνδυνο εμφάνισης επιπλοκών είναι οι εξής:

  • Ο χρόνος μεταξύ κατάγματος και κυφοπλαστικής. Η κυφοπλαστική φαίνεται να έχει καλύτερα αποτελέσματα τις πρώτες 8 εβδομάδες μετά το κάταγμα. Η κυφοπλαστική δε συνηθίζεται μετά τις 12 εβδομάδες διότι δεν μπορεί να αποκατασταθεί το ύψος του σπονδύλου όταν έχει προχωρήσει η επούλωση και η πώρωση.
  • Ο τύπος των ακτινοσκοπικών μηχανημάτων. Καλύτερα μηχανήματα βοηθούν στην ακριβέστερη τοποθέτηση των βελονών και ασφαλέστερη έγχυση οστικού τσιμέντου.
  • Η αιτία του κατάγματος. Συμπιεστικά κατάγματα των σπονδύλων από οστεοπόρωση τείνουν να ανταποκρίνονται καλύτερα στην κυφοπλαστική σε σύγκριση με κατάγματα από καρκίνο. (Wong C et al, 2013)
  • Το σχήμα του κατάγματος. Τα σφηνοειδή συμπιεστικά κατάγματα ανταποκρίνονται καλύτερα από κατάγματα με άλλα σχήματα.
Πλοήγηση
Επικοινωνία

Χρυσοστόμου Σμύρνης 21 & Τσιμισκή 94
54622 Θεσσαλονίκη
Ελλάδα

© 2019 | Zevgaridis.com. All rights reserved | created & developed by Anifactum Design Studio & UltraVintage